Damacana + Açık Hava Basıncı
Damacanadaki havanın soğuyup büzülmesiyle iç basınç düşer; dışarıdan atmosfer basıncı damacanayı bükmeye başlar. Atmosferin gerçekten ne kadar kuvvet uyguladığını gözünle görüyorsun.
Ana Sayfa / Deneyler
Fizik Deneyleri · Evde, Sınıfta
Fizik salt formül değil, gözle görmek de gerek. Aşağıdaki deneyleri basit ev malzemeleriyle yapabilir ya da videolu anlatımlardan izleyebilirsin. Maarif Modeli'nin "deneysel öğrenme" çerçevesiyle birebir örtüşür.
★
Çektiğim Deneyler · Instagram'da
Bunları Instagram'da yayınladım. Tıkla, izle — fizik formülün değil; gözün gördüğü şeydir.
Balon ve Basınç
Balonun davranışı üzerinden basınç-hacim-sıcaklık ilişkisi. Görseliyle gaz yasalarına giriş.
Balon ve Çivi
Çivinin balonu nasıl patlatmadan delebildiğinin sırrı — gerilme dağılımı ve esneklik. "Çivi = patlama" değil.
Mum Söndürme + Fırtına
Mumun nasıl söndüğüne bakarken aslında havadaki basınç değişimini izliyorsun. Atmosfer küçük bir fırtına gibi davranıyor.
Yerçekimi İvmesinin Etkisi
Farklı cisimler aynı anda mı düşer? Hava direnci olmadığında evet. Galileo'nun ünlü deneyinin ev versiyonu.
Yumurta Yutan Şişe
Şişe içindeki sıcak hava soğuyunca basınç düşer; dışarıdaki atmosfer yumurtayı şişenin içine iter. Klasik "şişe yumurtayı yutar mı?" deneyi.
Basketbol + Tenis Topu (Üst Üste)
Aynı yükseklikten bırakılan basketbol ve tenis topu; sonra üst üste bırakılınca tenis topu fırlar. Momentumun büyükten küçüğe nasıl aktarıldığını görüyorsun.
Kaldırma Kuvveti
Sıvı içine batan cismin neden hafiflediğini ölçerek gösterme. Archimedes'in ilkesi gözle görülür biçimde.
Serbest Düşme + Yatay Atış
Yatay fırlatılan ve aynı anda bırakılan iki cisim yere aynı anda düşer. Yatay ve düşey hareketlerin birbirinden bağımsızlığı — TYT'nin en sevilen sorusu.
Bernoulli Deneyi
Hızlı akan hava daha düşük basınca yol açar — uçağın neden uçtuğunu, iki kâğıdın neden birbirine yapıştığını anlatan ilke.
Dayanıklılık Deneyi
Bir malzemenin şekline ve yapısına göre nasıl bambaşka yükler taşıyabildiğini gösteren dayanıklılık testi. "Sağlam ne demek?" sorusunun fiziği.
Balon ve Basınç (2)
Balonu kullanarak basıncın etkisini gösteren ikinci bir versiyon — küçük değişikliklerle yepyeni bir sonuç.
Pet Bardak 500+ kg Taşır
Viral hâle gelen deney: ince bir pet bardak nasıl olur da 500 kg üzerinde bir yükü taşıyabilir? Cevap yüzeyin geometrisinde ve basıncın yayılmasında.
Pet Bardak 900+ kg (Sınır Testi)
Aynı deneyin daha aşırı versiyonu — pet bardağın 900 kg üzerini taşıdığı sınır testi. Yapı ne zaman çöker, sırrı nerede saklı?
Işığın Kırılması · Kalemin Yok Olması
Bardağın arkasındaki kalem birden kayboluyor — ışığın su-cam ortamında kırılması yüzünden. Görme = ışık, ışık = yön değiştirebilir.
Kablosuz Elektrik İletimi
Aralarında tel olmadan iki bobin arasında elektrik nasıl aktarılıyor? Değişen manyetik akı + indükleme = Tesla'nın hayalinin minik versiyonu.
Roket Yapımı
Kendi roketini yap, fırlat. Gazın aşağı doğru itilmesi roketi yukarı iter — etki/tepki ilkesi. Şişeden gerçek roket çıkıyor.
1
Mekanik · Hareket, Kuvvet, Enerji
Bardak + Kart + Yumurta
Malzeme: 1 bardak su, sert bir kart, tüpe konmuş yumurta (veya küçük top)
Ne öğretir: Kartı hızlıca çekince yumurta yere düşmez — atalet etkisi. Hareketsiz cisim hareketsiz kalmak ister.
🧪 Evde dene — video yakında.
Balon Roketi
Malzeme: Balon, pipet, ip, makara veya bant
Ne öğretir: Balondan çıkan hava balonun zıt yönde itilmesine yol açar — etki-tepki ilkesi. Roketlerin çalışma prensibi.
🧪 Evde dene — video yakında.
Şişede Dengelenen Kalem
Malzeme: Cam şişe, 2 çatal, 1 kürdan
Ne öğretir: Çatalların kütle merkezini düşürdüğünü ve kürdanın şişe ağzında dengede durduğunu görürüz.
🧪 Evde dene — video yakında.
Kâğıt vs Bozuk Para
Malzeme: 1 bozuk para, 1 küçük kâğıt parçası (paranın altına sığabilen)
Ne öğretir: Kâğıt parayı üstüne koyup birlikte düşürürsen hava direnci olmadığında birlikte iner — Galileo'nun ünlü deneyi.
🧪 Evde dene — video yakında.
İpli Sarkaçla g Hesabı
Malzeme: İp, ağırlık (örneğin somun), kronometre, cetvel
Ne öğretir: 20 salınımın süresini ölç → T'yi bul → T=2π√(L/g) formülünden yerçekimi ivmesini hesapla.
🧪 Evde dene — video yakında.
Bilye Rampası
Malzeme: Karton/kâğıt rampa, bilye, hesap makinesi
Ne öğretir: Aynı yükseklikten bırakılan bilyeler rampanın altında aynı hıza ulaşır. Potansiyel enerji kinetik enerjiye dönüşür.
🧪 Evde dene — video yakında.
2
Basınç ve Kaldırma Kuvveti
Cam Üstüne Su
Malzeme: Bir bardak su, ince bir karton
Ne öğretir: Bardağın ağzını kartla kapatıp ters çevirince su düşmez — atmosfer basıncı kartı tutar. Suyu bardak boyutunca dengeleyebilir.
🧪 Evde dene — video yakında.
Tuzlu Suda Yumurta
Malzeme: Bardak su, tuz, çiğ yumurta
Ne öğretir: Tatlı suda yumurta batar, tuzlu suda yüzer. Yoğunluk arttıkça kaldırma kuvveti artar — Ölü Deniz mantığı.
🧪 Evde dene — video yakında.
Şişe Roketi (Pet Şişe + Su)
Malzeme: Pet şişe, su, bisiklet pompası, mantar tıpa
Ne öğretir: Pompayla içindeki basıncı artırırsın → tıpa fırlar, şişe ters yöne itilir. Pascal'ın basınç ilkesi + Newton 3.
🧪 Evde dene — video yakında.
3
Isı ve Termodinamik
Şişede Şişen Balon
Malzeme: Cam şişe, balon, sıcak su, soğuk su
Ne öğretir: Şişeyi sıcak suya koyunca içindeki hava genleşir, balon şişer. Soğuk suya alırsan büzülür.
🧪 Evde dene — video yakında.
Tuzlu Buz Eritme
Malzeme: Buz parçası, tuz, termometre (varsa)
Ne öğretir: Buz üzerine tuz dök — sıcaklık 0°C'nin altına düşer. Donmuş yollara neden tuz attığımızı görürsün.
🧪 Evde dene — video yakında.
Tahta vs Metal Sıcaklığı
Malzeme: Tahta kaşık, metal kaşık, oda sıcaklığında bir ortam
Ne öğretir: Her ikisi de aynı sıcaklıkta olsa bile metal daha "soğuk" hissedilir — çünkü ısıyı daha hızlı çeker. İletkenlik farkı.
🧪 Evde dene — video yakında.
4
Elektrik ve Manyetizma
Çivi + Pil + Tel
Malzeme: Demir çivi, izoleli bakır tel, 1.5 V pil, küçük metal eşyalar
Ne öğretir: Teli çivinin etrafına sar, pile bağla → çivi mıknatıs olur. Akım manyetik alan oluşturur (Ampere yasası).
🧪 Evde dene — video yakında.
Balonla Saç Kaldırma
Malzeme: Şişirilmiş balon, kuru saç veya yün kazak
Ne öğretir: Balonu saçına sürt — yüklenir. Sonra duvara yapışır, küçük kâğıtları çeker. Sürtünmeyle yüklenme.
🧪 Evde dene — video yakında.
Limon Pili
Malzeme: 2-3 limon, çinko çiviler, bakır madeni paralar, kablo, küçük LED
Ne öğretir: Limon asidi, çinko ve bakır arasında elektrokimyasal tepkimeyi başlatır → LED yanar. Kendi pilini yaparsın.
🧪 Evde dene — video yakında.
5
Optik ve Dalgalar
Bardak Suyla Gökkuşağı
Malzeme: Beyaz duvar, su dolu cam bardak, güneş ışığı (veya parlak el feneri)
Ne öğretir: Su bardağı prizma görevi görür → beyaz ışık 7 renge ayrılır. Her renk farklı kırılır.
🧪 Evde dene — video yakında.
İki Aynayla Sonsuz Görüntü
Malzeme: 2 düz ayna, küçük bir nesne
Ne öğretir: İki aynayı belli bir açıyla karşılıklı tut → birden çok görüntü oluşur. Açı azaldıkça görüntü sayısı artar.
🧪 Evde dene — video yakında.
Tuzla Ses Görselleştirme
Malzeme: Boş bir tabak/leğen, streç film, ince tuz veya pirinç, hoparlör
Ne öğretir: Streç filmin üzerine tuz serpiştir → hoparlörden ses çıkarsan tuz desenler oluşturur (Chladni desenleri).
🧪 Evde dene — video yakında.